ဂျီနီဗာ (ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆)

ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဂျီနီဗာမြို့တွင် ကျင်းပလျက်ရှိသော ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ (၆၁) ကြိမ်မြောက် ပုံမှန်အစည်းအဝေး ဖွင့်ပွဲတွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံး၌ လူ့အခွင့်အရေးများသည် "အပြည့်အဝ တိုက်ခိုက်ခံနေရကြောင်း" ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ် (António Guterres) က ပြင်းထန်စွာ သတိပေးပြောကြားလိုက်သည်။

"တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးသည် အင်အားသုံးစိုးမိုးမှုဖြင့် ဖိနှိပ်ခံနေရသည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကြောင့် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်ခွင့်များ ပျံ့နှံ့လာကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်နေရကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရုရှား၏ ကျူးကျော်မှု လေးနှစ်ပြည့် ကာလအတွင်း ယူကရိန်းအရပ်သား ၁၅,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရမှုနှင့် ပါလက်စတိုင်း သိမ်းပိုက်ခံနယ်မြေများရှိ ပြင်းထန်သော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများကိုလည်း အတွင်းရေးမှူးချုပ်က ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ယင်းအစည်းအဝေးတွင် ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးအကြီးအကဲ ဗော်လ်ကာ တာ့ခ် (Volker Türk) က ဂါဇာကမ်းမြောင်ဒေသရှိ အခြေအနေများကို "လူသားများ ဖန်တီးသော ဘေးအန္တရာယ်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့သည့် တစ်နှစ်တာကာလအတွင်း ပါလက်စတိုင်းလူမျိုး ၂၅,၅၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အထူးသဖြင့် စားနပ်ရိက္ခာ ထုတ်ယူသည့် နေရာများအနီးတွင် အစ္စရေးစစ်တပ်၏ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ပါလက်စတိုင်း ၂,၄၃၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ရကြောင်း ၎င်းက အလေးပေး ဖော်ပြခဲ့သည်။ အခြေအနေများ မခိုင်မာသေးသော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ရှိနေသော်လည်း ဂါဇာဒေသခံများသည် ရေမြုပ်နေသော တဲများတွင် ရှင်သန်နေရဆဲဖြစ်ပြီး ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှုနှင့် ရောဂါဘယများကြောင့် ဆက်လက်သေဆုံးနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း အထူးကိုယ်စားလှယ် ဖရန်ချက်စကာ အယ်လ်ဘနိစ် (Francesca Albanese) ကလည်း တင်ပြခဲ့သည်။

သို့သော် ဤကဲ့သို့ ဖော်ထုတ်တင်ပြသည့် လွတ်လပ်သော လူ့အခွင့်အရေး ကျွမ်းကျင်သူများအပေါ် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး တိုက်ခိုက်မှုများနှင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ရှိနေခြင်းကို အာဖဂန်နစ္စတန်ဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် ရစ်ချတ် ဘန်နက် (Richard Bennett) က ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချခဲ့သည်။ နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများသည် ရာဇဝတ်ကောင်များနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်သူများအတွက်သာ ဖြစ်သင့်ပြီး လူ့အခွင့်အရေး ကာကွယ်သူများအတွက် မဖြစ်သင့်ကြောင်း ၎င်းက တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ၏ (၆၁) ကြိမ်မြောက် အစည်းအဝေးကို ဖေဖော်ဝါရီ ၂၃ ရက်မှ ဧပြီလ ၂ ရက်အထိ ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းအနေဖြင့် လူ့အခွင့်အရေး တိုက်စားခံရမှုများကို နိုင်ငံရေးအရ အမြတ်ထုတ်မှုများ သို့မဟုတ် ပထဝီနိုင်ငံရေး ပြိုင်ဆိုင်မှုများအတွက် အသုံးမချရန် အတွင်းရေးမှူးချုပ်က သူ၏ နှုတ်ဆက်မိန့်ခွန်းတွင် အလေးအနက် တိုက်တွန်းထားသည်။

Ref List:

Center for Global Law and Justice. (2026, February 1). Human rights bodies' hearings & sessions: February 2026. Northeastern University School of Law.

Guterres, A. (2026, February 23). Secretary-General's remarks to the Human Rights Council [as delivered]. United Nations.

UN News. (2026, February 26). Palestine: UN rights chief highlights suffering, atrocity crimes 'that remain unpunished'. https://news.un.org/en/story/2026/02/1167043.